የመገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን እና የካውንስሉ "የሙያ ብቃት ማረጋገጫ" ውዝግብ፦ ሕጋዊነት ወይስ ሙያዊ ነፃነት

በኢትዮጵያ የሚዲያ ዘርፍ ውስጥ አዲስ የሕግ እና የአሠራር ውዝግብ ተቀስቅሷል። ውዝግቡ የተቀሰቀሰው የመገናኛ ብዙኃን ካውንስል (Ethiopian Media Council) "ለጋዜጠኞች የሙያ ብቃት ማረጋገጫ እና የፕሬስ መታወቂያ (Press ID) እሰጣለሁ" ማለቱን ተከትሎ፣ የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን ድርጊቱን "ሕገ-ወጥ" ሲል በፅኑ በመቃወሙ ነው።

የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን ትናንት ግንቦት 4 ቀን 2018 ዓ.ም ባወጣው መግለጫ፣ የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅት የሆነው ካውንስሉ ከተቋቋመበት ዓላማ ውጭ እየተንቀሳቀሰ መሆኑን ገልጿል። ባለሥልጣኑ ካውንስሉ የጀመረውን የሙያ ብቃት ማረጋገጫ የመስጠት ተግባር በሚከተሉት ነጥቦች ተችቷል።

ካውንስሉ የሙያ ብቃት ማረጋገጫ የመስጠት ሕጋዊ ስልጣን እንደሌለው እና ድርጊቱ ሕገ-ወጥነትን የሚያበረታታ መሆኑን ባለሥልጣኑ አስታውቋል። ከተለያዩ የሚዲያ ተቋማት ካውንስሉ እያደረገ ያለው ተግባር "ያልተገባ ተፅዕኖ የሚያሳርፍ ነው" የሚሉ ጥቆማዎችና ቅሬታዎች ለባለሥልጣኑ መቅረባቸው ተገልጿል። ካውንስሉ ጋዜጠኞችንና የሚዲያ ተቋማትን ሊያሳስት ከሚችል ድርጊቱ በአስቸኳይ እንዲቆጠብ ባለሥልጣኑ ጥብቅ ማሳሰቢያ አስተላልፏል።

የመገናኛ ብዙኃን ካውንስል በበኩሉ፣ የሙያ ብቃት ማረጋገጫ የመስጠት እና ጋዜጠኞችን የማደራጀት ተግባር የሚዲያ ነፃነትን ለማረጋገጥና የሙያውን ክብር ለመጠበቅ የሚረዳ "ራስን በራስ የማስተዳደር" (Self-regulation) አካል እንደሆነ በተደጋጋሚ ሲገልጽ ቆይቷል። ካውንስሉ ይህ ተግባር ጋዜጠኞች በሥራቸው ወቅት የሚገጥሟቸውን የእንቅስቃሴ ገደቦች ለመቅረፍ ይረዳል የሚል እምነት አለው።

ይህ ጉዳይ አወዛጋቢ የሆነው በኢትዮጵያ የሚዲያ ሕግ መሠረት፣ የጋዜጠኞች ምዝገባና ዕውቅና የመስጠት ስልጣን በግልጽ ለማን እንደተሰጠ ባለው የተለያየ ትርጓሜ ነው። የመንግሥት ተቆጣጣሪው አካል (ባለሥልጣኑ) ይህን ተግባር እንደ መንግሥታዊ የቁጥጥር ስልጣን ሲመለከተው፣ ካውንስሉ ደግሞ እንደ ሙያዊ ማኅበር መብት ይቆጥረዋል።

የመገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን የሰጠው ይህ ጠንካራ ማስጠንቀቂያ፣ በሲቪክ ማኅበራት እና በመንግሥታዊ ተቋማት መካከል ያለውን የሥራ ድርሻ ክፍፍል በድጋሚ ጥያቄ ውስጥ ጥሎታል። ካውንስሉ ለባለሥልጣኑ ማስጠንቀቂያ ምን ዓይነት ምላሽ ይሰጣል? እንዲሁም ይህ ውዝግብ በጋዜጠኞች የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴ ላይ ምን ዓይነት ተፅዕኖ ይፈጥራል? የሚለው ጉዳይ የሚዲያ ባለሙያዎችን ትኩረት ስቧል።