በፌደራል መንግሥት እና በትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር (ህወሓት) መካከል ያለው ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት በዚህ ሳምንት መካረር የታየበት ሲሆን፤ ህወሓት በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የቀረበበትን ክስ ተከትሎ የሰጠው ጠንከር ያለ ምላሽ በፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት ማግስት የተፈጠረውን ደካማ ግንኙነት ይበልጥ አሳስቦታል።

ውጥረቱ የተቀሰቀሰው ባለፈው ማክሰኞ ሚያዝያ 27 ቀን 2018 ዓ.ም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ ነው። የፌደራል መንግሥት በሱዳን ጦር መሪዎች የቀረበበትን "መሰረተ ቢስ" የጣልቃ ገብነት ክስ ውድቅ ባደረገበት በዚሁ መግለጫ፤ የክሱን ቀስት ወደ መቐለ አዙሯል።

የፌደራል መንግሥት "የሱዳን ጦር የህወሓት ቅጥረኞችን እያስተናገደ እና እየደገፈ ነው" የሚል "በቂ እና ተአማኒነት ያለው ማስረጃ" እንዳለው ገልጿል። ሚኒስቴሩ አክሎም፤ እነዚህ ታጣቂዎች በሱዳን ጦር ድጋፍ እየተደረገላቸው በኢትዮጵያ ምዕራባዊ ድንበር በኩል ጥቃት እንዲፈጽሙ ሁኔታዎች እየተመቻቹላቸው ነው ብሏል።

"ሱዳን ለተለያዩ ጸረ-ኢትዮጵያ ኃይሎች መናኸሪያ እየሆነች ነው" ያለው የሚኒስቴሩ መግለጫ፤ ዲፕሎማሲያዊ ግጭቱ የአፍሪካ ቀንድን ለማዳከም በሚፈልጉ "የውጭ ኃይሎች" ትዕዛዝ የሚመራ ነው ሲል ከሷል።

ከመቐለ የተሰጠው ምላሽ ግን ፈጣን እና የማያወላውል ነበር።

በግንቦት 6 ቀን 2026 ዓ.ም (ሚያዝያ 28 ቀን 2018 ዓ.ም) የወጣው የህወሓት መግለጫ፤ የቀረበበትን ክስ "ሙሉ በሙሉ" ውድቅ በማድረግ፤ ድርጊቱን "መሰረተ ቢስ፣ ኃላፊነት የጎደለው እና ትኩረትን ለማስቀየር የሚደረግ የተለመደ የተሳሳተ መረጃ የማሰራጨት ተግባር" ሲል ጠርቶታል።

ህወሓት በሰጠው ምላሽ የፌደራል መንግሥት ክስ የታሪክ ምልከታን የሚያዛባ ነው ብሏል። በትግራይ ጦርነት ወቅት የሱዳን ሕዝብ እና መንግሥት ለተፈናቀሉ የትግራይ ተፈናቃዮች ላደረጉት ሰብዓዊ ድጋፍ ምስጋና ያቀረበው መግለጫው፤ ይህ በጎ ተግባር አሁን ላለው የፖለቲካ ትርክት ተብሎ መጣመም የለበትም ሲል አስጠንቅቋል።

"ቀጠናው ትዕግስት እና ገንቢ ግንኙነት በሚሻበት በዚህ ወቅት፤ እንዲህ ያሉ ክሶች ውጥረትን ከማባባስ ባለፈ ለተጠያቂነት እና ለእውነተኛ የሰላም ጥረት እንቅፋት ይሆናሉ" ብሏል ህወሓት።

በአዲስ አበባ የሚገኙ የፖለቲካ ተንታኞች ይህንን የቃላት ምልልስ የፕሪቶሪያው ስምምነት አፈጻጸም ላይ ያለውን ሰፊ ልዩነት የሚያሳይ ነው ይሉታል። በተለይም በምዕራብ ትግራይ በኩል ተፈናቃዮችን በሰላማዊ መንገድ የመመለስ ጉዳይ አሁንም ለውጥረቱ ዋነኛ መንስኤ እንደሆነ ይታመናል።

ህወሓት አክሎም "የቃላት ጦርነት" እና "ለጊዜያዊ የፖለቲካ ጥቅም የሚደረጉ ግንኙነቶች" አገሪቱን ወደ አላስፈላጊ ግጭት ሊከቷት እንደሚችሉ ገልጾ፤ የፌደራል መንግሥት አካሄድ ከጎረቤት አገራት ጋር ያለውን ግንኙነት እንደሚያበላሽ አስታውቋል።

ምንም እንኳን ሁለቱም ወገኖች በቃላት ቢወራወሩም፤ በመግለጫዎቻቸው መጨረሻ ላይ ለሰላም ያላቸውን ዝግጁነት ገልጸዋል። የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በሱዳን "በሲቪል የሚመራ ውይይት" አስፈላጊነትን ሲያሳስብ፤ ህወሓት በበኩሉ "ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ለውጤት ተኮር ውይይት" ዝግጁ መሆኑን ገልጿል።

ሆኖም ግን በሜኒሊክ ሁለተኛ መንገድ በሚገኘው የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እና በመቐለው የህወሓት ቢሮ መካከል ያለው ልዩነት፤ አሁንም በድንበር አካባቢ ለሚገኙ እና ሰላምን ለሚናፍቁ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎች ስጋትን የሚፈጥር ሆኖ ቀጥሏል።

ማስታወቂያ

የቅርብ ጊዜ የንግድ፣ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ መረጃዎችን ለማግኘት ከከይር ታይምስ ጋር ይቆዩ።