በአማራ ክልል አምባሰል ወረዳ የምትገኘው ውጫሌ ከተማ፣ በቅርቡ በተፈጠሩ ክስተቶች ምክንያት የመነጋገሪያ ርዕስ ሆናለች። በምስል image_fffc42.jpg ላይ እንደምንመለከተው ውጫሌ ለሰዎች መገናኛና የንግድ ልውውጥ የምትመች ስትራቴጂያዊ ቦታ ብትሆንም፣ በአሁኑ ሰዓት ግን በከተማዋ ነዋሪዎች ዘንድ የተፈጠረው የምልመላ ሂደት ልዩ ድባብን ፈጥሯል።

የከተማዋ ነዋሪዎች እንደገለጹት፣ አሁን እየተካሄደ ያለው የሚሊሻ ምልመላ ሂደት ከወትሮው የተለየ እና በዕጣ ላይ የተመሠረተ ሆኗል። ይህ ሁኔታ በከተማዋ ወጣቶች እና ጎልማሶች መካከል የፍርሃት ስሜት በመፍጠሩ፣ አንዳንዶች አካባቢውን ጥለው ለመውጣት ወይም ራሳቸውን ለመሰወር እየሞከሩ ይገኛሉ ሲል መሠረት ሚዲያ ዘግቧል። በውጫሌ የሚካሄደው ይህ የምልመላ እንቅስቃሴ በክልሉ ውስጥ ከሚንቀሳቀሱት የፋኖ ታጣቂዎች ጋር እየተደረገ ላለው ግጭት ተጨማሪ ኃይል ለማሰባሰብ ያለመ እንደሆነ ተገልጿል።

ባለፈው መጋቢት 23 ቀን በአምባሰል ወረዳ ውጫሌ ከተማ ትልቅ የሕዝብ ውይይት ተካሂዶ ነበር። በዚህ ስብሰባ ላይ ከክልል እና ከደቡብ ወሎ ዞን የተወጣጡ ከፍተኛ የመንግሥት አመራሮች የተገኙ ሲሆን የክልሉ ምክትል መስተዳድር አቶ አብዱ ሁሴንም በቦታው ተገኝተው ንግግር አድርገዋል። ምክትል መስተዳድሩ በወቅቱ ባስተላለፉት ጥብቅ መመሪያ አሁን ያለውን የጸጥታ ስጋት ለመመከትና የፋኖ ኃይሎችን ለመቋቋም ከየአካባቢው የጸጥታ አካላት (ሚሊሻዎች) በስፋትና በአስቸኳይ መዋጣትና መመልመል እንዳለባቸው አሳስበዋል።

ይሁን እንጂ ይህንን መመሪያ ተከትሎ በአካባቢው እየተከናወነ ያለው የምልመላ ሂደት በኅብረተሰቡ ላይ ከፍተኛ እንግልትና ስጋት እየፈጠረ መሆኑን የአካባቢው ነዋሪዎች በምሬት እየገለጹ ይገኛሉ። እንደ ነዋሪዎቹ ገለጻ የምልመላ ሂደቱ በፈቃደኝነት ላይ የተመሠረተ ሳይሆን “በግዴታና በዕጣ” እየተከናወነ ይገኛል። በዚህም የተነሳ ዕጣ የደረሳቸውና ወደ ውትድርና መግባት ያልፈለጉ በርካታ ሰዎች ቤተሰቦቻቸውንና ንብረታቸውን ጥለው ከአካባቢው በመሰወር ላይ ናቸው።

የሚገርመውና ማኅበረሰቡን ይበልጥ ያስቆጣው ጉዳይ ዕጣ ደርሷቸው ያመለጡትን ግለሰቦች ለመያዝ መንግሥት እየተጠቀመበት ያለው ስልት ነው። የጸጥታ አካላት ዕጣ ደርሷቸው የጠፉትን ወጣቶችና ጎልማሶች ማግኘት ሲሳናቸው በምትኩ በቤት ውስጥ የቀሩትን አቅመ-ደካማ ወላጆችን፣ ሚስቶችንና ልጆችን እያሰሩ መሆኑ ተጠቁሟል። ከዚህም አልፎ፣ ግለሰቦቹ የሚተዳደሩባቸው የንግድ ድርጅቶችና የሥራ ቦታዎች በፖሊስና በጸጥታ ኃይሎች የማሸግ እርምጃ እየተወሰደ ይገኛል።

ይህ ዓይነቱ አስገዳጅ የሰው ኃይል ምልመላ እና በንጹሐን ዜጎች ላይ እየተወሰደ ያለው የጋራ ቅጣት (Collective Punishment) እርምጃ በውጫሌ ከተማና በአካባቢው ነዋሪዎች ላይ ከፍተኛ የስነ-ልቦና ቀውስና ማኅበራዊ መስተጋብር መቋረጥ እየፈጠረ መሆኑ ተነግሯል። ነዋሪዎች “የከተማው ባለስልጣናት የሕዝብን ሰላም መጠበቅ ሲገባው እራሱ የፍርሃትና የትርምስ ምንጭ እየሆነ ነው” ሲሉ ድምፃቸውን እያሰሙ ነው።

በአሁኑ ወቅት በአማራ ክልል ያለው የፋኖ ኃይሎች እና የመንግሥት ጦር ግጭት እያየለ በመሄዱ መንግሥት የአካባቢውን የሚሊሻ መዋቅር በመጠቀም ተጨማሪ የሰው ኃይል ለማግኘት የሚገደድበት ሁኔታ መፈጠሩን ታዛቢዎች ይናገራሉ። ሆኖም ግን ይህ ዓይነቱ በኃይልና በማስገደድ የሚደረግ ምልመላ በሕዝብና በመንግሥት መካከል ያለውን እምነት ይበልጥ የሚያሻክርና የአካባቢውን ሰላም ወደባሰ አዘቅት ውስጥ የሚከት መሆኑን ነዋሪዎች ያስገነዝባሉ።

ይህ ጉዳይ በቤተሰብ መዋቅር ውስጥም የራሱ የሆነ የቤት ውስጥ መረበሽ ፈጥሯል። ዕጣ የደረሳቸው ወጣቶች በቦታው ሳይገኙ ሲቀሩ፣ በምትኩ በቤት ውስጥ ያሉት የቤተሰብ አባላት ለጥያቄዎች ምላሽ ለመስጠት መገደዳቸው እንደ አንድ ትልቅ የከተማዋ የውይይት መነሻ ሆኗል። በተጨማሪም፣ አንዳንድ የሥራ ቦታዎችና የንግድ ድርጅቶች ለጊዜው መዘጋታቸው፣ የከተማዋን የንግድ እንቅስቃሴ በትንሹ ቀይሮታል ይላል መሠረት ሚዲያ።

ይህ የውጫሌ ክስተት፣ አንድ ሰው ከቤቱ ወጥቶ ሲመለስ የሚገጥመውን የከተማዋን የዕለት ተዕለት ሕይወት የሚያሳይ ነው። ምንም እንኳን ሁኔታው በነዋሪዎች ላይ ስጋትን የጋበዘ ቢመስልም፣ የከተማዋ ነዋሪዎች ግን ሰላማዊ አኗኗራቸውን ለመመለስ ጥረታቸውን ቀጥለዋል። መረጃው እንደሚያሳየውም ውጫሌ በምትገኝበት ስትራቴጂያዊ ቦታ፣ የሰዎች መተሳሰብ እና የመደጋገፍ ባህል ይህንን ጊዜ በሰላም ለማለፍ ትልቅ ዋስትና ይሆናል ተብሎ ይታመናል።