የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) በአማራ ክልል በሚገኙ የፖሊስ ተጠርጣሪዎች ማቆያ ጣቢያዎች ውስጥ ሰፊ እና አሳሳቢ የሰብአዊ መብት ጥሰቶች እየተፈጸሙ መሆኑን በመጥቀስ ጥልቅ ስጋቱን ገልጿል። ኮሚሽኑ ይህን ስጋቱን ይፋ ያደረገው በክልሉ በተለያዩ ዞኖች እና ከተማ አስተዳደሮች ሥር በሚገኙ 32 የፖሊስ ጣቢያዎች ላይ ባካሄደው የክትትል ሥራ ውጤቶች ላይ ተመስርቶ ነው። ግኝቶቹንም ግንቦት 5 ቀን 2018 ዓ.ም. በባሕር ዳር ከተማ ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር በተደረገ ውይይት መድረክ ላይ አቅርቧል።

እንደ ኮሚሽኑ ሪፖርት ከሆነ፣ በፖሊስ ማቆያዎች ውስጥ ሕገወጥ እስራቶች በስፋት እየተፈጸሙ ይገኛሉ። ተጠርጣሪዎች በሕግ በተቀመጠው የጊዜ ገደብ መሠረት ወደ ፍርድ ቤት ባለመቅረባቸው፣ በእስር ላይ የሚቆዩበት ጊዜ ያለ አግባብ እንዲራዘም ማድረጉ በሪፖርቱ በግልጽ ሰፍሯል። ይህም የዜጎችን የፍትሕ የማግኘት መብት የሚጥስ እና ከሕገ መንግሥቱ መርሆዎች ጋር የሚቃረን ድርጊት መሆኑን ኮሚሽኑ አስረድቷል።

ከዚህም በተጨማሪ በፖሊስ ጣቢያዎቹ ውስጥ በአካል እና በስነልቡና ላይ የሚደርሱ ጥቃቶች መኖራቸው እንዲሁም ተጠርጣሪዎች የመጎብኘት መብታቸው ሙሉ በሙሉ መነፈጉ ለኮሚሽኑ ከፍተኛ ስጋት ፈጥሯል። የሕግ ጥበቃ ሊደረግላቸው የሚገቡ ተጠርጣሪዎች፣ ሰብአዊ ክብራቸው በሚነካ ሁኔታ በጣቢያዎቹ ውስጥ መቆየታቸው እና አስፈላጊው የህክምና ወይም የቤተሰብ ድጋፍ እንዳያገኙ መደረጉ የመብት ጥሰቱ አካል መሆኑን መድረኩ አመላክቷል።

በባሕር ዳር በተካሄደው የውይይት መድረክ ላይ የተገኙት የዘርፉ ባለሙያዎች እና ባለድርሻ አካላት፣ በሪፖርቱ የተጠቀሱት ችግሮች በክልሉ ውስጥ የሚስተዋለውን የፍትሕ አሰጣጥ ሥርዓት ክፍተት የሚያሳዩ መሆናቸውን አንስተዋል። ኮሚሽኑ በበኩሉ፣ የፖሊስ ጣቢያዎች ተጠያቂነትን በተላበሰ መልኩ እንዲንቀሳቀሱ እና የሰው መብቶችን በአግባቡ እንዲጠብቁ አበክሮ አሳስቧል። የክልሉ የፍትሕ አካላት እና የፖሊስ አመራሮች እነዚህን የሰብአዊ መብት ጥሰቶች ለመቅረፍ አስቸኳይ እርምጃዎችን መውሰድ እንዳለባቸውም ኮሚሽኑ ጥሪውን አስተላልፏል።

የክትትል ሥራው ውጤት እንደሚያሳየው፣ የፖሊስ ማቆያ ጣቢያዎች በተለይም በክልሉ ውስጥ ባሉ የተለያዩ አካባቢዎች፣ የሰብአዊ መብት አጠባበቅ ደረጃቸው ከሚጠበቀው በታች ነው። ተጠርጣሪዎች በሕግ ጥላ ሥር ሆነውም እንኳን ሰብአዊ መብታቸው ሊከበር እንደሚገባ የሚያስታውሰው ኮሚሽኑ፣ በቀጣይ ቀናት ውስጥ በችግሩ ላይ ያሉ አካላት ከባለድርሻ አካላት ጋር በመተባበር መፍትሄዎችን መፈለግ እንዳለባቸው አሳስቧል። ይህ የኢሰመኮ ሪፖርት በአማራ ክልል የፍትሕ ተቋማት ላይ ያለው የክትትል እና የቁጥጥር ሥራ ተጠናክሮ እንደሚቀጥልም ይጠበቃል።